Κάποτε στο Αργοστόλι πριν από μερικά χρόνια είχα προσκληθεί σε μια συναυλία μιας μπάντας της πόλης στο δημοτικό θέατρο «ο Κέφαλος» με την ευκαιρία των γενεθλίων του. Η εκδήλωση περιλάμβανε την εκτέλεση πολλών κομματιών, προϊόντων στο μεγαλύτερο μέρος τους της Κεφαλληνιακής παράδοσης, αλλά και κάποιων άλλων επτανησιακών που είναι κοινώς αναγνωρισμένα και γνωστά στον λαό της Κεφαλονιάς και όχι μόνο. Η παρουσίαση πλαισιωνόταν και εμπλουτιζόταν με διάφορα σχόλια και πληροφορίες τόσο πάνω σε όσα ακούγονταν, όσο και σε άλλα σχετικά πνευματικά και πολιτισμικά στοιχεία. Συχνή αναφορά γινόταν τόσο στην ιστορία, όσο και σε όσα η λαϊκή παράδοση διατήρησε μέσα από τους αιώνες ως άξια του σεβασμού και παρέδωσε ως βαριά κληρονομιά σε εμάς τους νεότερους για να τα συντηρήσουμε και γιατί όχι να τα εμπλουτίσουμε με νέα στοιχεία. Κάποια στιγμή έγινε από τον ομιλητή μια αναφορά πάνω στο γνωστό ποίημα που αναφέρει σε κάποιο σημείο του:

«κι ένας Κεφαλονίτης, απ' την Κεφαλονιά»

Οι ερμηνείες που έδωσαν πολλοί διάσημοι λόγιοι πάνω σε αυτή τη φράση υπήρξαν πολλές. Μία άποψη είναι ότι η παραπάνω έκφραση αποτελεί πλεονασμό, πιθανόν μάλιστα να είναι ένα απλό συμπλήρωμα σε κάποιο στοίχο που ο ποιητής δεν μπόρεσε να βρει εναλλακτική λύση. Μια άλλη γνώμη που ακούστηκε είναι ότι η χρήση ταυτόσημης έννοιας θέλει να δώσει έμφαση σε αυτό που θέλει να πει ο ποιητής. Ωστόσο, εκείνο που μου έκανε πραγματική εντύπωση και ξεσήκωσε τα επιφωνήματα ενθουσιασμού των παρευρισκομένων είναι η τελευταία και κατά την άποψη του ομιλούντα η πλέον πιθανή εκδοχή. Ο ποιητής με τον όρο «Κεφαλλονίτης» δεν θέλει να υποδηλώσει την καταγωγή του ατόμου στο οποίο αναφέρεται. Αντίθετα, σκιαγραφεί ένα σύνθετο χαρακτήρα και μια κάθε άλλο παρά τυχαία προσωπικότητά του. Αναφέρεται στα ποικίλα πνευματικά στοιχεία και ιδιαίτερα χαρακτηριστικά γνωρίσματα του Κεφαλλονίτη. Ε λοιπόν, το συγκεκριμένο άτομο που χαρακτηρίζεται ως «Κεφαλονίτης» και θα μπορούσε να κατάγεται από οποιοδήποτε μέρος του κόσμου έτυχε να είναι από την Κεφαλονιά Από εκείνη τη μέρα άρχιζα να προβληματίζομαι για το τι τελικά είναι ο Κεφαλλονίτης και τι ακριβώς πρεσβεύει ο όρος που τόσο περίτεχνα ο λόγιος εκείνο το βράδυ είχε εκθειάσει. Μετά από λίγο διάστημα ως φοιτητής πλέον και εγώ αναγκάστηκα να μετακομίσω σε μια μεγαλούπολη για να συνεχίσω τις σπουδές μου. Εκεί ήρθα σε επαφή με διάφορους πολιτισμούς και ιδεολογίες, όπως συμβαίνει να συγκεντρώνονται σε τέτοιες πολυπολιτισμικές κοινωνίες. Αυτή η επαφή μέσα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα με ώθησε να κατανοήσω το πραγματικό νόημα εκείνων των λίγων αλλά ταυτόχρονα τόσο περιεκτικών εκφράσεων. Με την έννοια του «Κεφαλλονίτη» δεν εννοούμε τον κάτοικο του νησιού Κεφαλονιά ή αυτόν που γεννήθηκε στο συγκεκριμένο γεωγραφικό χώρο. Αντίθετα το νόημα του όρου είναι πλέον βαθύ. Αναφέρεται σε έναν ολόκληρο πολιτισμό, σε έναν τρόπο σκέψης και μια ολόκληρη ιδεολογική βάση. Τα στοιχεία του πνευματικού αυτού πολιτισμού διαμορφώθηκαν μέσα στους αιώνες και επικράτησαν σε δύσκολες περιόδους από φωτισμένους για την εποχή τους ανθρώπους. Καλλιεργήθηκαν σε μεγάλο βαθμό στην Κεφαλονιά λόγω των ποικίλων και πολυπολιτισμικών επιδράσεων που δέχτηκε το νησί και κυριάρχησαν ως αποκρυστάλλαγμα της ιστορικής διαδρομής του τόπου μέχρι και σήμερα. Η διατήρησή τους παρ' όλες τις διαφορετικές και πολλές φορές αντίξοες συνθήκες που συνεχώς μεταβάλλονταν επιβεβαιώνει την ποιότητά τους και τις καθιστά διαχρονικές και άξιες σεβασμού. Αποτελούν τις γερές βάσεις για τη συνέχεια και είναι απαραίτητη η μεταβίβασή τους στις επόμενες γενιές, ώστε με αυτές ως εφαλτήριο να μπορέσουν να δημιουργήσουν τις υγιείς και ιδανικές συνθήκες για περαιτέρω πνευματική άνοδο. Τα στοιχεία αυτά μπορεί να αναφέρονται και σε κάποιον που δεν έχει επισκεφτεί ποτέ την Κεφαλονιά ή ακόμα και δεν έχει ακούσει για αυτήν, όμως ως άνθρωπος έχει καταλήξει και έχει αποδεχτεί το συγκεκριμένο τρόπο ζωής ως τον ενδεδειγμένο. Σκοπός λοιπόν αυτού του site είναι να αποτελέσει μια αναφορά σε αυτό που παραπάνω περιγράφηκε ως «Κεφαλονίτης». Το έργο είναι δύσκολο καθώς δεν αναφέρεται σε κάτι απλό και στατικό, αλλά σύνθετο και συνεχώς εξελισσόμενο. Ωστόσο, όσο είναι δυνατόν θα προσπαθήσουμε να παραθέσουμε στοιχεία του πνεύματος και του πολιτισμού, όπως αυτά διασώζονται από διάφορες πηγές. Γιατί, όπως ειπώθηκε στην ίδια εκδήλωση «όποιος λαός δεν γνωρίζει την ιστορία του είναι καταδικασμένος να την ξαναζήσει» και η Κεφαλονιά έχει περάσει από πολλά δεινά, ώστε να διαθέτει αυτή την πολύ σημαντική βάση για νέα πνευματική ανέλκυση και ακόμα πιο σπουδαία ιστορικά επιτεύγματα στην μετέπειτα διαδρομή της. Και επειδή η προσκόλληση στο γράμμα της παράδοσης είναι εξίσου επικίνδυνη με την άγνοια αξίζει να τονιστεί το δυναμικό του πολιτισμού και το ότι η ιστορία και τα επιτεύγματα του παρελθόντος αποτελούν απλά τη βάση. Τα νέα στοιχεία που εισέρχονται αντικαθιστούν τα ξεπερασμένα και ανεβάζουν την πνευματική στάθμη του ανθρώπου. Αρκεί αυτό να γίνεται μέσα από την κριτική στάση και θεώρηση και να μην οδηγούμαστε στην άκριτη αφομοίωση. Με την ελπίδα ότι όλα αυτά θα αποτελέσουν την αρχή για ένα καλύτερο μέλλον...

με ιδιαίτερη τιμή και ευθύνη
η συντακτική ομάδα του kefalonitis.com